De dorpjes van de regio Sfakia, zuidwest Kreta
deel 4

Samaria

Het al lang verlaten dorp Samaria ligt midden in de Samariakloof. Het is de grootste natuurlijke kloof van Europa. De bewoners, allen van de oude Byzantijnse familie Viglis, werden gedwongen te verhuizen op 6 december 1962, toen de Samariakloof en zijn omgeving officieel beschermd gebied werden. Het dorp is erg geïsoleerd en beschikte alleen over water in de winter en vroege lente. Het is een zeer oud dorp, waarvan sommige delen nog zichtbaar zijn, zoals de Ossia Mariakerk, die naam gaf aan zowel de kloof als het dorp (ossia maria - siamaria - samaria). De kerk is uit de vroege 14de eeuw.

De kloof gaat omlaag bij het dorp Omalos op de Omaloshoogvlakte, aan de voet van de granieten Mount Gingilos (2080 m). Eerst daalt u een uit de rotsen gehakt pad af met een houten reling, de Xyloskala, ofwel 'houten trap'. De trap is 2 kilometer lang en daalt 1000 meter.

In het begin is de Samariakloof erg wijd en zult u wat sporen zien van de rivier die hier in de winter doorheen stroomt en die het dan onmogelijk maakt de kloof te bewandelen. De regen bepaalt derhalve of je de kloof in kunt. De Samariakloof is meestal geopend van begin mei tot eind oktober, maar is op regenachtige dagen gesloten, vanwege de dan ontstane rivierstroom, en vanwege vallend gesteente.

In de Samariakloof komt u diverse kapelletjes tegen, zoals de Agios Nikolaos, Ossia Maria, Agia Triada en op het eind 2 kerkjes bij het oude Agia Roumeli. Tijdens de wandeling versmalt de Samariakloof aanzienlijk, totdat u het punt dat bekend staat als de "Ijzeren Poort" (Sideroportes) bereikt, waar de doorgang slecht 210 centimeter breed is, met wanden van ruim 300 meter hoog.

Samariakloof © G. Dalidakis

Samariakloof © G. Dalidakis

Skaloti

Dorp met minder dan honderd inwoners ten noordoosten van de vlakte van Frangokastello.

Links Skaloti, rechts Argoules. Boven: White Mountains en noorden Kreta

Vouvas

Dorp met ongeveer 140 inwoners, beroemd om het klooster van Agias Zonis, gebouwd onder de rotsen.

Vraskas

Klein dorpje na Komitades, aan de weg naar Frangokastello. Tussen Komitades en Vraskas komt de Imbroskloof uit en gaat door tot zee.

uitgang Imbroskloof bereikt de weg Komitades - Vraskas

Oude stad Tara

Historische nederzetting, bewoond voor 1000 jaar sinds de 5de eeuw v.Chr. U kunt hoog boven Agia Roumeli nog de ruïnes zien van het gelijknamige fort Tara. Maar er zijn meer overblijfselen, zoals een vroeg-Christelijke basiliek en een stuk van een oude brig die de 'Samria-rivier' overstak. Er zijn ook nog stukken mosaïek te zien. In de oudheid stond hier een tempel van Apollo. Tara had zijn eigen muntgeld.

Turks fort Tara boven Agia Roumeli

Eilanden Gavdos en Gavdopoula

Gavdos is een eiland 38 km uit de kust van Sfakia in de Libische Zee. Het hoogste punt ligt 382 m boven zeeniveau en het heeft een oppervlak van 27 vierkante kilometer.

Net ten noordwesten van Gavdos ligt het onbewoonde Gavdopoula met als hoogste punt 133 m. en een oppervlak van 2,75 vierkante kilometer.

Op Gavdos wonen ongeveer 100 mensen. Het eiland behoort bestuurlijk tot de regio Kreta en het departement Chania, en tot de gemeente Pelekanos (Paleochora), en niet tot Sfakia.

Archeologische vondsten hebben aangetoond dat Gavdos al 3000 jaar voor Christus bewoond werd. De nymf Calypso uit de Odyssee zou hier gewoond hebben. Het eiland is door de jaren heen vele malen van naam veranderd. In de oudheid heette het eiland Ogygya; latere namen zijn onder meer Cauda, Clauda, Cavdos, Clavdos,en Clavdi. De Venetianen noemden het Gotzo, waarschijnlijk naar het Maltese eiland Gozo.

Het eiland wordt genoemd in het verslag van de reis in ca. 60 n. Chr. van de apostel Paulus (Nieuwe Testament, Handelingen 27:16), die begon in Caesarea en eindigde in Rome.

In de Byzantijnse tijd woonden er redelijk veel mensen op het eiland. In de Venetiaanse periode raakte het echter verlaten, waarna Gavdos een bolwerk van piraten werd.

Gavdos heeft een paar hele kleine dorpjes en diverse schitterende en zeer rustige stranden. U vindt een foto-verslag van Gavdos hier.