|
|
Zoeken op maat
|
|
Griekenland is een maritiem land. Vanwege zijn geologische vorm en positie is de zee nooit ver weg en speelt en speelde daarom een heel belangrijke rol in het alledaagse leven van de Grieken. "De Griekse eilanden zijn altijd al de kanalen en ontvangers van beschaving geweest. Maar onze eilanden zijn met elkaar en de grote centra van beschaving verbonden door schepen. Koopvaardijschepen. Zij zijn de belangrijkste vervoerders, door het oppikken en verladen van beschaving van een plaats en het doorsturen ervan naar plaatsen verder weg. Ze droegen vooral bij aan het verspreiden van de Griekse beschaving en cultuur en passie. De passie die, gelukkig voor de mensheid, geboren was in een land dat dankzij zijn geologische positie, uitgestuurd kon worden in de wereld, om zo de mensheid te inspireren." Een Griekse admiraal Ook de dieren die in die zee leven, achterna gezeten door vissers op hun traditionele boten, spelen een cruciale rol voor Griekenland en voor Kreta.
We verdiepen ons eens in de mysteries en de schoonheid van de
|
| Middellandse Zee | Ecologie,
vervuiling en natuurbescherming |
Geschiedenis & Mythologie |
| Vissen in zuid-Kreta | Zeezoogdieren | Links |
| Ongewervelden | Reptielen |
|
Oostelijke Middellandse Zee |
Zeebodem rond Kreta |
Het Ionische Zeebekken, plaatselijk bekend als de Ionische Zee (IO, zie kaartje linksboven) ligt ten zuiden van Italië en Griekenland. De diepste peiling van de Middellandse Zee is hier, op 5092 meter diep. Een onderzeese bergrug scheidt het Ionische Zeebekken van het oostelijke Middellandse-Zeebekken (LE, zie kaartje). Ten zuiden van de Straat van Sicilië verwijdt de rotsharde zeebodem zich tot 200 kilometer tot de Golf van Gabès (ook wel Kleine Syrte genaamd; Tunesië) en iets minder tot de Golf van Sydra (ook wel Grote Syrte genaamd; Libië). Het relatief ondiepe water van deze twee gebieden herbergt het grootste gebied van zeegras ter wereld (begroeid vnl. met Posidonia oceanica en Cymodocea nodosa (Neptunusgras)). Deze worden bedreigd door oliewinning, het dumpen van gips uit fosfaatproductie in Tunesië, vervuiling van kustwaterstreken, de aanleg van havens en de ankers van vaartuigen.These are threatened by oil exploitation and by deposits of gypsum resulting from phosphate production in Tunisia.
Het oostelijke Middellandse-Zeebekken (LE, zie kaartje) wordt begrensd door Kreta, zuid-Turkije, Sirië, Libanon, Israël, Egypte en een deel van Libië, met Cyprus er middenin. Vlak voor de Nijldelta (buiten Port Saïd bij de ingang van het Suezkanaal) verwijdt de zeebodem zich tot 130 kilometer. Zeediersoorten verplaatsen zich naar de Middellandse Zee vanuit de Rode Zee, door het Suezkanaal. Het eiland Kreta scheidt het oostelijke Middellandse-Zeebekken van de Egeïsche Zee (AE, zie kaartje), dat het deel van de Middellandse Zee beslaat begrensd door de west- en noordkust van Griekenland en ten oosten door de Turkse kust. De Egeïsche Zee is ongeveer 700 kilometer lang en 340 km breed (totaal 214.000 vierkante km) en herbergt ontelbare eilanden. De Egeïsche Zee heeft een gemiddelde diepte van 360 meter en een diepste punt op 3543 meter, ten oosten van Kreta. De Adriatische Zee (AD, zie kaartje) is een 780 lang kanaal begrensd door Italië in het westen en door Slovenië, Kroatië, Bosnië, Montenegro en Albanië in het oosten. De Adriatische Zee heeft een gemiddelde breedte van 240 km en een totale oppervlakte van 131.000 vierkante km. De rivier de Po mondt ten noorden hierin uit, vanwaar de rotsbodem zich voor 550 km uitstrekt. De Adriatische Zee is voornamelijk ondiep met een gemiddelde van 444 meter en een maximum van 1324 meter in het midden van de zuidkant.
| Vissen die voorkomen in Zuid-Kreta Plaatjes verzorgd door Visrestaurant en taverna The 3 Brothers, Chora Sfakion, Kreta |
|
|
Bokvis Lat: Boops boops Grieks: Gopa Max 35 cm |
![]() |
| Witte zeebrasem Lat: Diplodus sargus Grieks: Sargos Max 45 cm |
![]() |
| Gestreepte zeebrasem Lat: Diplodus vulgaris Grieks: Spáros Max 25 cm |
![]() |
| Gewone zeebrasem Lat: Pagrus pagrus Grieks: Fagri Max 75 cm |
![]() |
| Zeeschijter Lat: Maena smaris Grieks: Marida Max 20 cm |
![]() |
| Gestreepte zeebarbeel Lat: Mullus barbatus Grieks: Koutsamoura Max 25 cm |
![]() |
| Rode zeebarbeel Lat: Mullus surmuletus Grieks: Barbouni Max 40 cm |
![]() |
| Heek Lat: Merluccius merluccius Grieks: Bacaliaros Max 80 cm |
![]() |
| Glanskop zeebrasem Lat: Sparus auratus Grieks: Tsipoura Max 60 cm |
![]() |
| Rode zeebrasem Lat: Pagellus centrodontus Grieks: Lethrini Max 50 cm |
![]() |
| Zwaardvis
Lat: Xiphias gladius Grieks: Xiphios Max 400 cm |
![]() |
| Blaauwvin tonijn Lat: Thunnus thynnus Grieks: Tonnos Max 200 cm |
![]() |
| Atlantische makreel Lat: Scomber scombrus Grieks: Scoubri Max 50 cm |
![]() |
| Ansjovis Lat: Engraulis encrassicholus Grieks: G'avros Max 20 cm |
![]() |
| Sardien Lat: Sardina pilchardus sardina Grieks: Sardella Max 20 cm |
![]() |
| Haringhaai Lat: Lamna nasus Grieks: Carcharias Max 400 cm |
![]() |
Grootoogvoshaai |
![]() |
| Allerlei ondersoorten zoals spitste ringbrasem (Puntazzo puntazzo L.), rode zeebrasem (Pagrus pagrus L.), witte zeebrasem (Diplodus sargus sargus), en goudstreepbrasem (Diplodus annularis), zeebaars (Dicentrarchas labrax), mul (Mullus surmuletus), gewone zeebrasem (Pagellus erythrinus), gewone zeebrasem (Pagrus pagrus) |
| Ongewervelden/ weekdieren/ schaaldieren gevonden in Zuid-Kreta | |
| Octopus | ![]() |
| Rode kreeft (familie Homaridae) | ![]() |
|
Europese langoest (Palinurus Elephas)
|
![]() |
| Pijlinktvis (Loligo) | ![]() |
| Garnaal (Natantia) | ![]() |
| Zeespons (Porifera) | ![]() |
| Diverse kokkels en alikruikjes | ![]() |
Ecologie, vervuiling en natuurbescherming
Met 16.000 km kustlijn heeft Griekenland de grootste kuststreek van de hele Middellandse Zee, maar vanwege voornamelijk haar ingewikkelde juridische systeem en de wirwar van instellingen die gaan over milieu op nationaal niveau is er geen netwerk van beschermde kuststreken. Er bestaan slechts 8 beschermde gebieden die 29.000 hectare beslaan, maar die omvatten ook gebieden aan de wal, niet alleen de zee. De Griekse regering is begonnen non-gouvernementele organisaties aan te stellen voor kustbeheer. Dat heeft geresulteerd in één Beschermd Zeegebied: Alonissos (Noord-Sporaden). Het oostelijke Middellandse-Zeebekken (LE, zie kaartje) bevat 9 beschermde zeegebieden (1 Cyprus, 3 Israël, 5 Turkije) howel er geen ligt langs de zuidelijke en oostelijke kusten.
Er is steeds minder leven in zee te vinden. Dat komt deels door dynamietvissen dat soms nog voorkomt op Kreta en ook door vervuiling door petroleum. Rond Kreta stoppen zo nu en dan olietankers om hun tanks te legen en schoon te maken. Ten derde zijn de zeegrasvelden, die de zeedieren voeden, beschadigd door overbevissing en vervuiling.
Snorklers kunnen toch nog een grote variatie aan zeeleven zien, zoals kleine vissen, krabben, zeesterren, octopus, pijlinktvis en inktvis, sponzen, af en toe een murene in de rotsen en regelmatig zee-egels en kwalletjes. Soms zijn er grote vissen te zien en zelfs zeeschildpadden. Met een boot en de juiste duikuitrusting gaat er echter een veel uitgebreidere wereld voor u open. In Chora Sfakion, zuidwestkust Kreta, is een duikschool en duikcentrum, dat u verder van dienst kan zijn: Notos Mare.

Dolfijnen zijn aan het spelen in de vredige wateren onmiddellijk ten zuidwesten van de kust van het kleine onbewoonde eiland Gavdopoula, ten zuiden van Sfakia. Op de achtergrond het eiland Gavdos.
� A
Ticket to Gavdos - used
by kind permission.
|
Zeezoogdieren gevonden in Zuid-Kreta |
|
|
Gestreepte dolfijn (Stenella coeruleoalba) |
![]() |
|
Dwergpotvis (Kogia breviceps) |
![]() |
| Gewone vinvis (Balaenoptera physalus) | ![]() |
Tijdens de warme zomermaanden kan de soort van de gewone vinvis (Balaenoptera physalus) regelmatig worden aangetroffen in het oosten van de Ionische Zee en er zijn ook rapporten van dat ze gezien zijn ten zuiden van de Peloponnesus, Zuid-Kreta en het eiland Karpathos, alle op de grens van de Egeïsche Boog, waarachter de diepte van het zeewater snel toeneemt. Hij kan tot wel 26 meter lang worden en weegt 30 tot 80 ton, maar gemiddeld als je ze ziet zijn ze veel kleiner.
Verschillende soorten zeezoogdieren hebben een gevaarlijk laag aantal bereikt en hun overlevingskans is laag, tenzij er nu drastische maatregelen worden genomen. Het zeezoogdier waarbij dit het duidelijkst is, is de Mediterrane monniksrob (Monachus monachus), die afhankelijk is van de aanwezigheid van rotsachtige eilandjes zonder onrust voor hun broedplaats. Er zijn er nog maar zo'n 300 over in de Middellandse Zee. Ze zitten verspreid over de Turkse en Griekse kust en langs de Egeïsche eilanden. Er zitten ook enkele exemplaren bij Marokko, Algerije en Libië.
Reptielen die voorkomen in Zuid-Kreta
Zeeschildpadden zwemmen en nestelen zich in het Middellandse Zeegebied sinds duizenden jaren. Ze zijn nu met uitroeiing bedreigd vanwege de aantasting van hun broedgebied, vervuiling en moderne vistechniek. Als men deze schildpadden wil redden is onmiddellijke actie noodzakelijk. Griekenland biedt onderdak aan de grootste populatie nog resterende onechte karetschildpadden (Caretta caretta) of dikkopschildpadden in het Middellandse Zeegebied, met de laatste overblijvende nesten op de eilanden Zakynthos, Kreta en op de Peloponnesus. Hiervan is Zakynthos de grootste broedplaats, waar ieder jaar zo'n 1300 nesten worden gemaakt op slechts 6 strandjes, over maar 6 km lengte.
Ieder jaar worden zo'n 3000 nesten in de gaten gehouden door de STPS (Sea Turtle Protection Society of Greece) langs 75 km strand op Zakynthos, de Peloponnesus en Kreta.

�
Ursula
Keuper-Bennett and Peter Bennett
Dikkopschildpadden worden zo'n 82 tot 105 cm lang en wegen 66 tot 101 kg.
Al in het Oude Griekenland waren dolfijnen geliefd bij de mens, vanwege legendes over hun vriendelijkheid voor mensen en hun reddingsactiviteiten. Al tijdens de reizen van de Griekse god Apollo van Kreta naar Delphi maakte hij piraten bang door als dolfijn op hun schip te verschijnen en hen te bewegen hun levensstijl te veranderen en hem te aanbidden als Apollo Delphinius. Een andere Griekse god, Dionysos, toen hij hoorde dat sommige piraten hem als slaaf wilden verkopen, wierp hen overboord en veranderde de piraten in dolfijnen.

Dolfijnen: Fresco uit het Megaron van de Koningin
in de oostvleugel van het Paleis van Knossos, Kreta
In het Paleis van Koning Minos op Kreta, 1500 jaar v.Chr., bestond het appartement of 'megaron' van de koningin uit behoorlijk ruime vertrekken. Daar vindt u de beroemde 'fries' (versierde strook boven langs de lambrisering van een vertrek) met de dolfijnen, in het hoofdvertrek. Decoratieve roosvensters omlijsten de deuren en lopen over de muren. De betekenis van zowel de zee als de zeedieren als decoratieve elementen is hiermee duidelijk aangetoond.
Het gevoel van verbondenheid tussen mens en dolfijn gaat duizenden jaren terug. Bewoners van het oude Kreta vereerden dolfijnen als goden, terwijl de Grieken een speciale tempel onderhielden voor wat zij beschouwden als de Dolfijngod.
Van de noord- tot de zuidpool hebben mensen sinds eeuwen de walvissen en dolfijnen bezongen, maar de eerste die over ze schreef was de Griekse filosoof Aristoteles, die leefde van 384 tot 322 v.Chr. Hij beschreef walvissen, dolfijnen en bruinvissen als 'walvisachtigen' en onderscheidde hen van de gewone vissen: "De dolfijn, de walvis en alle andere walvisachtigen, echt allemaal, die bedeeld zijn met een ademgat in plaats van kieuwen, zijn levendbarend... De dolfijn slaapt met zijn neus boven water en als hij slaapt snurkt hij...".
Aristoteles beschrijft ook hoe vissers, die een dolfijn hadden gevangen, hun staarten inkerfden, om zo hun leeftijd later te kunnen bepalen. Aldus verrichtten de Grieken de eerste vormen van niet-dodelijk onderzoek naar zeezoogdieren. Griekse dichters en kunstenaars vereerden de zee (Thalassa) als de bron van alle leven, zoals in vele scheppingsverhalen. Apoloo, de Griekse god van de zon, beschermde zeezoogdieren. Jammer genoeg hebben tegenwoordig Griekse vissers een hekel aan dolfijnen, omdat die hun netten vernielen...
MARINE REGION 3: MEDITERRANEAN
Institute of Marine Biology of Crete (IMBC)
Sea Turtle Protection Society of Greece (STPS)
Dolphins: Frescoe from the Queen's Megaron in the east wing of the Palace of Knossos
A Bibliographic Guide to the Study of Dolphin Intelligence
Het Thalassocosmos aquarium in Kreta, zo'n 15 kilometer van Heraklion (op de oude Amerikaanse basis in Gournes), opent haar deuren op 18 december 2005. De tentoonstelling over het zeeleven dat voorkomt in de Middellandse Zee rond Kreta bestaat uit 1500 zeedieren op een oppervlak van 5000 vierkante meter. De tentoonstelling stimuleert onderzoek en educatie en biedt entertainment aan het publiek, aldus de organisatie. |
Laatste update: 18 January, 2009 .
Copyright © World2C ™ Multimedia 1999 - 2010. Alle rechten voorbehouden.